ANA YEMEKLER,

SULTAN SOFRALARI-KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN-KAVUN DOLMASI TARİFİ VE HİKAYESİ NEDİR?NASIL HAZIRLANIR VE PİŞİRİLİR?

Kasım 04, 2026 Mutfakta pişer gazeteye düşer 0 Yorumlar

Merhabalar sevgili dostlar, Osmanlı İmparatorluğunun 10.Padişahı Sultan Süleymanın saltanat dönemi olan 30 Eylül 1520 ile 6 Eylül 1566 tarihleri,40 yıl boyunca tahtta kalan ,Osmanlı tarihinin en uzun süre hüküm süren Padişahının ,sofrası ve yeme içme alışkanlıkları ,Osmanlı Saray Mutfağının en görkemli dönemlerinden birini yansıtır. Şehzadelik dönemini ve yıllarını Trabzon'da geçirmiş olması,Padişahlık döneminde ,saray mutfağının geleneksel yapısını,yöresel lezzetlerle harmanlanmasını sağlamıştır. Trabzonda ki valilik yıllarında balığa olan tutkusu (özellikle hamsi'ye),Topkapı Sarayında ki kılıç kabzalarına bile ''hamsi'' motifi işletmesiyle anlaşılır.Ve hatta rivayete göre,sabak kahvaltılarında bile çoğu zaman ,sirkeli,sarımsaklı ve soğanlı balık tükettiği kaynaklarda yer almaktadır. Bir diğer yemek düşkünlüğü ise ''Mantı''olarak bilinir.Haziran ayında arka arkaya 28 gün boyunca kahvaltı da mantı yediği yine kaynaklarda belirtilmiştir. Sefer hazırlıklarında veya orduyla yola çıkarken ,dayanıklı,enerjisi yüksek,hem sebze hem et içeren geleneksel Osmanlı yemekleri olan ,''Çeşm_i Nigar Çorbası,Soğanlı yumurta,Mahmudiye,Mutancana ve Kavun dolması sofrasında yer alırdı. Sultan Süleyman'ın bir diğer özelliği ise ,yemeklerden hemen önce ,Saray da müzik dinlemeyi tercih etmesidir. ''Klasik Dönem''olarak adlandırılan,Kanuni Sultan Süleyman Osmanlı Saray Mutfağı dönemi,en görkemli,kurumsallaşmış ve saltanatlı dönemidir. İmparatorluğunun sınırlarının üç kıtaya yayılması,askeri ve ekonomik gücün zirve yaptığı,Saray mutfağını doğrudan etkilemiştir.Hem malzeme çeşitliliği,hemde mutfakta çalışan kişi sayısı ve organizasyonun büyüklüğü açısından Kanuni Dönemi,mutfak kültürünün ''Altın Çağı''kabul edilir. Ancak bu saltanatlı dönemi,Osmanlı mutfağının ihtişam yolculuğunu bir döneme sığdıramayız.Saray mutfağının ilk temelleri ve görkemi,Fatih Döneminde yapılan devasa ''Matbah-ı Amire''adıyla inşa edilmesidir. İhtişam ve kurumsal genişlemenin zirveye ulaştığı dönem,aşçı ve yemek kadrosunun 500 kişiyi aşarak bir organizasyona dönüşmesi de Kanuni Dönemindedir. Kanuni Döneminde Saray Mutfağını ''en saltanatlı''yapan 3 neden nedir derseniz,Hint Okyanusundan gelen baharatlar,Mısır'dan gelen pirinçler ve Akdeniz'in en kaliteli zeytinyağları ile zengin malzeme ağları,Saray da ilaçların,macunların ,parfümlerin ve en önemlisi asırlık helva ve şerbetlerin üretildiği özel labaratuvar gibi çalışan ''helvahane''bölümünün bu dönemde en parlak günlerini yaşaması ve Kanuni Dönemin de ,Mimar Sinan'ın dokunuşuyla(1574 yılındaki yangından sonra),bugünkü devasa bacalı haline getirmesi ,o büyük mutfak büyümesini mimari olarak da taçlandırmıştır. Velhasılı ,Kanuni Dönemi tartışmasız Saray mutfağının en saltanatlı dönemidir. Kanuni'nin en sevdiği ve sık tükettiği yemekler olarak ''Hamsi ve Saray Mantısı''bilinmekle birlikte,Cihan Padişahının adıyla özdeşleşen,ihtişamlı görüntüsüyle ve Kasım 1539'da oğulları Şehzade Bayezid ve Şehzade Cihangir için Edirne Sarayında dillere destan hazırlanan sünnet şölenlerinde mutfak çalışanlarına emrettiği,Osmanlının ekşi-tatlı mutfak kültürünü yansıtsın hemde tadanları hayran bıraksın dediği,yabancı elçilerin,hanedan üyelerinin ve devlet erkanının katıldığı bu davette,Kanuni' nin favori yemeği olan ''KAVUN DOLMASI'' Saray kayıtlarına'' En Saltanatlı Yemek''olarak geçmiştir. Osmanlı'dan günümüze uzayan yolculuğunda görkemi ve lezzetiyle,Füzyon mutfağı tatlarını sevenlere,denemek isteyenlere ; İşte tarifimiz... KAVUN DOLMASI NELER LAZIM ? 1 ad orta büyüklükte sert kabukla (tercihen kırkağaç) Kavun (Kavun büyük ise ortadan ikiye keserek hazırlayabilirsiniz) 350 gr Kuzu-Dana karışık Kıyma 1 ad Kuru soğan 2 yem kaş Tereyağ 4 yem kaş Badem + 3 yem kaş Dolma fıstığı +3 yem kaş kuş üzümü 1 kahve fincanı haşlanmış pirinç Tuz-Karabiber-Tarçın-Yenibahar Maydanoz-Dereotu NASIL PİŞİRİLİR? Önce kavunu hazırlıyalım. Kavunun üst kısmını kapak olacak şekilde düzgünce kesin. Etli kalacak şekilde iç kısmındaki çekirdekleri ve birazda kavunlarını alacak şekilde oyarak çıkarın kenara alın.(suyunu süzerek iç harcına ekleyeceğiz) Bir tavaya tereyağını alın ve eritin. Badem ve fıstıkları ekleyerek kavurmaya başlayın. Hafif kavrulmaya başlayınca soğanı ekleyerek kavurmaya devam edin. Kıymasını da ilave edin ve kavurmaya devam edin. Ateşten indirin ve haşlanmış pirincini,kuş üzümünü,tuz ve baharatlarını ekleyin. Maydanoz ve dereotunu ince kıyılmış doğrayarak ilave edin. Çekirdek kısmını çıkardığınız kavunu ezerek süzgeçten geçirin ve suyunu (2-3 yem kaş olacak kadar) iç malzemelere ekleyerek karıştırın. Hazırladığınız kavunun içine iç malzemeleri yerleştirin. Kestiğiniz kapak şeklindeki kavunun kapağını üzerine kapatın. Dik duracak şekilde bir tepsi yada borcama yerleştirin. 180 derece de ısıtılmış fırında takribi 30-35 dak (kavunun kabuğu hafiften renk değiştirerek yumuşayacak) pişirin. Fırından çıkardığınız Kavun Dolmasını servis tabağına alın ve dilimler halinde ikram edin. Afiyet olsun. Sevgiyle..🧡🧡🧡

0 comments: